1-    ÖTV Kanununa tabi mallar nelerdir?

ÖTV Kanununa tabi mallar, ÖTV Kanununa ekli listelerde Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon (G.T.İ.P.) numaraları itibariyle yer alan mallardır. Bu mallardan bazıları aşağıda yer almaktadır.

(I) SAYILI LİSTE:  Akaryakıtlar, LPG, doğalgaz, solvent türevleri, madeni yağlar, gazyağı

(II) SAYILI LİSTE: Otomobil ve diğer kara nakil vasıtaları, motosiklet, uçak-helikopter, yat-kotra

(III) SAYILI LİSTE: Kolalı gazoz, alkollü içkiler, sigaralar ve diğer tütün mamulleri

(IV) SAYILI LİSTE: Havyar, kürk ve diğer bazı tüketim maddeleri, silahlar, beyaz eşya ve diğer elektrikli ev aletleri, oyun makineleri

2- Bir malın ÖTV’ye tabi olup olmadığına nasıl karar verilecektir?

ÖTV Kanununun 1. maddesinde, Kanuna ekli listelerde yer alan malların Türk Gümrük Tarife Cetvelinde tanımlanan eşyalar olduğu belirtilmiştir. Buna göre ÖTV Kanunu açısından ithal edilen ya da yurt içinde imal edilen herhangi bir malın ÖTV’ye tabi olup olmadığını değerlendirebilmek için o mala ait Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon (G.T.İ.P.) numarasının bilinmesi gerekmektedir. G.T.İ.P. numarası tespiti ise Gümrük Müsteşarlığınca yapılmaktadır.

Örneğin piyasada çok çeşitli madeni yağlar bulunmaktadır. Bunların bir kısmı ÖTV’ye tabi bir kısmı ise değildir. Buna göre bir madeni yağın ÖTV’ye tabi olup olmadığına karar vermek için öncelikle o mala ilişkin olarak G.T.İ.P. numarasının tespit edilmesi gerekmektedir.

3- ÖTV, KDV matrahına dâhil midir?

3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24/b maddesine göre, vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar KDV matrahına dâhil olduğundan, ÖTV’nin konusuna giren teslimlerde hesaplanan ÖTV, KDV matrahına dâhil olacaktır.

4- ÖTV uygulamalarında, KDV’de olduğu gibi indirim düzenlemesi var mıdır? Mal alımında ödenen ÖTV’nin, satış esnasında tahsil edilen ÖTV’den indirilebilmesi mümkün müdür?

ÖTV Kanununda indirim uygulaması 9. maddede düzenlenmiş ve ÖTV'ye tâbi malların, yer aldığı listedeki başka bir malın imalinde kullanılması halinde ödenen verginin indirileceği ifade edilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, (I) sayılı listede yer alan bir malın yine aynı listede yer alan bir başka malın imalinde kullanılması halinde, üretilen mal üzerinden hesaplanan ÖTV'den bu malın imalinde kullanılan mala isabet eden ÖTV tutarının indirilmesi mümkün bulunmaktadır.

5- ÖTV’ de ihracat istisnası ve ihraç kayıtlı satışlarda uygulamalar nasıldır?

ÖTV Kanunu açısından İhracat istisnasının iki temel şartı bulunmaktadır. Teslim yurt dışındaki bir müşteriye yapılmalı ve teslim konusu mal, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olmalıdır. Malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket edenlere veya bizzat alıcıya işlenmek ya da herhangi bir şekilde değerlendirilmek üzere yurt içinde teslimi ihracat sayılmaz. İhraç edilen malların alış faturaları ve benzeri belgeler üzerinde gösterilen ve beyan edilen özel tüketim vergisi ihracatçıya iade edilir. (ÖTV Kanunu Madde 5)

İhraç edilmek şartıyla ihracatçılara teslim edilen mallara ait ÖTV mükelleflerce ihracatçılardan tahsil edilmemesi şartıyla bu mükellefin talebi üzerine Vergi Dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunur. Söz konusu malların ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi halinde tecil edilen vergi terkin olunur. İhracatın yukarıdaki şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde tecil olunan vergi vade tarihinden itibaren gecikme zammı ile birlikte tahsil olunur. (ÖTV Kanunu Madde 8/1)

6- ÖTV beyannameleri internette doldurulabilir mi?

2A numaralı beyanname hariç, diğer ÖTV beyannameleri internet vergi dairelerine elektronik ortamda verilebilir.

7- Petrol ürünlerinin yer aldığı (I) sayılı listedeki malların mükellefi kimdir?

(I) sayılı listede yer alan petrol ürünleri açısından mükellefler

- bu malların rafineriler dahil imalatçıları ve ithalatçıları ile

- vergilenmemiş malları müzayede yoluyla satanlardır.

Örneğin rafineriler üretmiş oldukları ÖTV’ye tabi petrol ürünlerini, akaryakıt dağıtım şirketlerine (örneğin petrol ofisi) sattıklarında, bu satışlarından dolayı ÖTV mükellefidirler. ÖTV tek aşamada uygulanan bir vergi olduğu için akaryakıt dağıtım şirketlerinin, rafinerilerden almış oldukları bu malları bayilerine satışlarında ise ÖTV mükellefi olmaları söz konusu değildir. Ancak akaryakıt dağıtım şirketlerinin ithal ettikleri petrol ürünlerini yurt içerisinde satmaları durumunda ise ÖTV mükellefiyetleri bulunmaktadır.

8- Petrol ürünlerinin yer aldığı (I) sayılı listedeki mallar açısından vergilendirme dönemi ile beyan ve ödeme dönemleri nedir?

(I) sayılı listede yer alan mallar için her ayın ilk on beş günlük birinci dönemi ve kalan günlerinden oluşun ikinci dönemi olmak üzere iki vergilendirme dönemi tespit edilmiştir. Beyanname vergilendirme dönemini izleyen onuncu günü akşamına kadar mükellefin katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine verilecek,  vergi de beyanname verme süresi içerisinde ödenecektir.

9- Petrol ürünlerinin yer aldığı (I) sayılı listedeki malların ithalinde, bu mallara ilişkin ÖTV gümrük idaresine ödenecek mi?

ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı liste açısından ithalde vergi doğmamakta, bu malların ithalinde yurt içinde ödenecek ÖTV' ye karşılık olmak üzere teminat alınmaktadır. Diğer bir ifade ile (I) sayılı listede yer alan malların ithalinde vergi ödenmemekte, teminat verilmektedir.

10- Petrol ürünlerinin yer aldığı (I) sayılı listede yer alan malların ithalinde ÖTV mükellefiyeti ne zaman tesis ettirilecektir?

ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listedeki malların ithalinde mükellef tarafından gümrük idaresine teminat verilmesi gerektiğinden, bu mallara ilişkin ÖTV mükellefiyetinin en geç ithal (Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesine giriş) tarihinde yurt içinde ÖTV yönünden bağlı olunacak vergi dairesine tesis ettirilmesi gerekmektedir.

11- ÖTV Kanununun 8/2. maddesinde yer alan tecil-terkin uygulaması nedir? Bu uygulamadan kimler yararlanabilecektir?

Teci-terkin düzenlemesi, ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malların (I) sayılı listedeki mallar dışındaki malların imalinde kullanılması halinde uygulanacaktır. ÖTV’ye tabi malların bu amaçla alımında, ödenmesi gereken ÖTV’den Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen tutar tecil edilecektir. Vergisi tecil edilen malların tecil tarihini takip eden ay başından itibaren 12 ay içinde bu amaçla imalatta kullanıldığının tespiti üzerine de tecil edilen vergi terkin edilecektir.

Bu uygulamadan sanayi sicil belgesini haiz imalatçılar,  yararlanabilecektir. Ayrıca bu uygulamadan yararlanmak isteyen imalatçıların , (I) sayılı listenin (B) cetvelindeki malları ithalatçılardan veya rafineriler dahil imalatçılardan alımında, tebliğ ekinde bir örneği olan (EK: 2) “Talep ve Taahhütname” yi düzenlemeleri gerekmektedir.

12- Fason imalatçılar ÖTV Kanununun 8/2. maddesinde yer alan tecil-terkin uygulamasından yararlanabilirler mi?

3/4/2007 tarihli 4 No.lu ÖTV Sirkülerinde belirtildiği üzere, sanayi sicil belgesi sahibi imalatçılar, fason imalat şeklinde verdikleri hizmetler için, Kanunun 8/1. maddesinde yer alan tecil-terkin uygulaması kapsamında Tebliğde belirtilen diğer usul ve esaslara uymak kaydıyla mal satın alabilecek veya ithal edebileceklerdir.

Öte yandan yine tebliğde belirtilen diğer usul ve esaslara uymak şartıyla, tecil-terkin uygulaması kapsamında kendi imalatlarında kullanmak üzere mal satın alan veya ithal eden sanayi sicil belgesi sahibi imalatçılar, imalatı fason olarak yaptırmaları halinde de ÖTV Kanununun 8/1. maddesinde yer alan tecil-terkin uygulamasından yararlanabileceklerdir.

13- Gemilere yurt dışından ÖTV ödenmeden alınan transit yakıtlar için yurt içerisine girip millileştiklerinde ÖTV ödenecek midir?

ÖTV Kanununun 7/7. maddesinde 4458 sayılı Gümrük Kanununun transit rejimlerine tâbi tutulan malların vergiden müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır. Buna göre transit rejimi kapsamında dış seferlerde alınan yakıtlar ÖTV’den istisnadır. Ancak bu yakıtların transit rejimi kapsamı dışına çıkması ve millileşmesi halinde gemi içerisinde bulunan yakıta isabet eden ÖTV’nin beyan edip ödenmesi gerekmektedir.

14- Biodizel isimli malın ÖTV uygulamaları açısından durumu nedir?

4760 sayılı ÖTV Kanununun (I) sayılı listesinin (A) cetvelinde yer alan, 3824.90.97.90.54 ve 3824.90.97.90.55  G.T.İ.P. numaralı “oto biodizel” ve “yakıt biodizel” isimli mallar ÖTV kapsamına girmektedir.

Öte yandan 5/6/2006 tarih ve 2006/11202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (Bu BKK 16/6/2008 tarih ve 2008/13762 sayılı BKK ile değiştirilmiştir.) uyarınca  3824.90.97.90.54 G.T.İ.P. numaralı “oto biodizel” isimli malın Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca biodizel üretimi için verilen “işletme lisansı” sahibi firmalar tarafından, yalnızca Türkiye’de üretilen tarım ürünlerinden elde edilmesi kaydıyla G.T.İ.P. numaraları Kararnamede belirtilmiş bulunan motorinler ile harmanlanmak üzere, “rafinerici” ve “dağıtıcı” firmalara tesliminde ÖTV tutarı sıfıra indirilmiştir.

15- Dâhilde işleme rejimi kapsamında (I) sayılı listedeki malların ithali mümkün müdür?

ÖTV Kanununa ekli listelerde yer alan mallara ilişkin dâhilde işleme rejimi uygulamasına yönelik açıklamalar 20/04/2006 tarihli ve 26145 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 10 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliğinde yer almaktadır. Buna göre, ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan malların dâhilde işleme rejimi kapsamında ithalinde ÖTV istisnası uygulanması mümkün bulunmamaktadır. 

16- İhraç malı taşıyan araçlara yurt dışına çıkışlarda verilecek motorin istisnasının şartları nelerdir? Bu istisna hangi sınır kapılarında uygulanacaktır?

Teslim yurt dışına ihracat rejimi kapsamında mal taşıyan kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorklara yapılacaktır.

İstisna, gerek aracı hareket ettiren gerekse soğutucu üniteleri çalıştıran standart depolarla sınırlı olmak üzere uygulanacaktır.

İstisna Ambarlı, Gürbulak, Çanakkale Kepez, Çeşme, Pendik, İpsala, Tekirdağ, Kapıkule ve Hamzabeyli sınır kapılarındaki gümrüklü sahalarda uygulanacaktır.

17- Gümrükte ödenen ÖTV için ayrıca vergi dairesine beyanname vermek gerekir mi?

Kanunun 14/3. maddesi uyarıca, ÖTV Kanununa ekli (II), (III) ve (IV) sayılı listede yer alan mallarda gümrükte alınan ÖTV için ayrıca vergi dairesine beyanname vermeye gerek yoktur.

Ancak ÖTV Kanununun 16/4. maddesi uyarınca, (I) sayılı listedeki malların ithalinde gümrük idaresi tarafından yurt içinde ödenecek ÖTV’ye karşılık olmak üzere teminat alınmaktadır.

18-İlk iktisap nedir, ikinci el araçların iktisabı da ÖTV’ye tabi midir?

ÖTV Kanununun 2/1-b maddesine göre ilk iktisap; (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların

-Kullanılmak üzere ithali,

-Müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını,

- Motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini

ifade etmektedir. Buna göre ikinci el araçlar, ÖTV’ye tabi değildir. Ancak kullanmak üzere ithal edilen araçların kullanılmış olanları dahil ithali, bu araçlar daha önce Türkiye’de kayıt ve tescil edilmemiş olduğundan ilk iktisap kapsamında, ÖTV’ye tabidir.

19-Malul ve engellilerin araç alımlarında ÖTV istisnasından yararlanma şartları nelerdir?

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7/2. maddesi uyarınca; 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm³'ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların,

-Sakatlık derecesi % 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler tarafından

-Bizzat kullanma amacıyla sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından iktisabı ÖTV’den istisnadır.

Buna göre söz konusu istisnadan yararlanılabilmesi için,

-İktisap edilen araçların belirtilen G.T.İ.P. numaralarındaki araçlardan ve belirlenen motor silindir hacmi sınırlarında olması

-İstisnadan yararlanacak malul ve engellilerin maluliyetine veya sakatlığına dair tam teşekküllü bir devlet hastanesinden alınan sağlık kurulu raporuna sahip olması,

-Aracı bizzat kullanma amacıyla iktisap edenler için, aracın sakatlığa uygun olarak tadil edildiğine dair teknik belgenin aslı veya noter onaylı örneği ve alıcının "H" sınıfı sürücü belgesine sahip olması gerekmektedir. (bu şart sakatlık derecesi %90 ve üzeri olan malul ve engelliler için aranmaz.

20-Otomatik vitesli araçlar için ÖTV sakatlık istisnasından yararlanılabilir mi?

ÖTV Kanununun 7/2. maddesi uyarınca, belirlenen araçların bizzat kullanma amacıyla sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran engelliler tarafından iktisabı ÖTV’den istisna olup, bu bağlamda “otomatik vites” hareket ettirici özel tertibat olarak değerlendirilmediğinden, bu kişilerin otomatik vitesli araç iktisabında (sakatlığına uygun farklı bir özel tertibat olmadığı sürece) istisna uygulanması söz konusu değildir. Ancak sakatlık derecesi %90 ve üzeri olan malul ve engelliler tarafından iktisabında aracın bizzat kullanılması ve hareket ettirici özel tertibat yaptırılması gerekmediğinden, bu kişiler tarafından otomatik vitesli araç iktisabında istisnadan yararlanılabilir.

21-Kronik kalp ve böbrek hastaları sakatlık istinasından yararlanabilirler mi?

    ÖTV Kanununun 7/2 maddesi uyarınca, belirtilen malların sakatlık derecesi %90 ve üzeri olan malul ve engelliler ve bizzat kullanmak amacıyla sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malul ve engelliler tarafından iktisabı ÖTV’den istisnadır. Bu kapsamda, kronik hastalığı olan kişilerin de sakatlık derecesinin %90 ve üzeri olması ve bunu belgelemeleri halinde söz konusu istisnadan yararlanmaları mümkündür.

22-Malul ve engellilerin ÖTV istisnasından ikinci kez yararlanılması mümkün müdür?

Malul ve engellilere tanınan ÖTV Kanununun 7/2. maddesinde düzenlenen istisna, beş yılda bir defaya mahsus tanınmış bir istisnadır. Diğer bir ifadeyle, istisnadan yararlanan bir kişi, ancak beş yıl sonra aynı istisnadan yararlanabilmektedir. Ancak, istisnadan yararlanılarak iktisap edilen araçların, ilk iktisabından sonra deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle hurdaya çıkarılması halinde, beş yıl beklenilmeksizin istisnadan yeniden yararlanılabilinir.  

23-İstisnadan yararlanılarak iktisap edilen aracın satışında ÖTV ödenecek midir ?

      ÖTV Kanunu 15/2-a maddesi gereğince, Kanuna ekli (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan istisnadan yararlanılarak iktisap edilenlerin, istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte özel tüketim vergisi alınır. Veraset yoluyla intikal edilen araçlar da ise ÖTV aranmaz.

Diğer taraftan, aynı hüküm gereğince, sakatlık istisnasından yararlanılarak iktisap edilen araçların beş  yıldan fazla kullanarak elden çıkarmaları durumunda ÖTV aranmaz. Ancak, ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl dolmadan aracın elden çıkarılması durumunda, aracı satın alan kişinin aynı istisnadan yararlanma şartlarına sahip bir kişi olmaması halinde, bu kişi tarafından ÖTV ödenmesi gerekmektedir. Söz konusu intikalin, veraset yoluyla olması halinde ise herhangi bir süre şartına bağlı olmaksızın ÖTV aranmayacaktır.

24-ÖTV ödenerek satın alınan araçlara ek tadilatlar yaptırılması suretiyle dönüşümünde ÖTV aranır mı?

ÖTV Kanununun 15/2-b maddesi uyarınca, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların, ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl içinde (87.02 (Otobüs ve midibüs hariç), 87.03 veya 87.04 ("Diğerleri" grubu hariç) tarife pozisyonlarında yer alan mallara dönüştürülmesi halinde, daha önce ödenen vergi mahsup edilmek suretiyle bu malların ilk iktisabındaki matrah esas alınarak değişiklik uyarınca adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, değişikliğin kayıt ve tescili tarihinde dönüştürülen mallar için geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte özel tüketim vergisi alınır.

25-Kanuna ekli (II) sayılı listedeki araçlara ek imalat ve tadilat yaparak motorlu araç ticareti yapanların bu amaçla satın aldıkları araçlar için ÖTV ödenir mi?

ÖTV Kanunun 4/1-b maddesine göre, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanlar için ÖTV’nin mükellefi, motorlu araç ticareti yapanlar, bu malları kullanmak üzere ithal edenler ve müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerdir. Kanunun 2/1-b maddesine göre, motorlu araç ticareti yapanlar (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanları imal, inşa veya ithal edenler ile fabrika, ana bayi, bölge bayii, bayi, yetkili satıcı ve acenteler ile Maliye Bakanlığınca bu nitelikte oldukları tespit edilenlerdir. Bu hükme dayanılarak, Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş motorlu araçlar üzerinde tadilat veya ek imalat yapmak suretiyle motorlu araç ticaretiyle uğraşan kişi ve kurumlar da Maliye Bakanlığınca motorlu araç ticareti yapanlar kapsamında değerlendirilmektedir. Bunların motorlu araçların tadilatını veya bu araçlarla ilgili ek imalat yaptıklarını gösteren sanayi sicil belgesi sahibi olmaları ve durumunu tevsik eden belgelerle Gelir İdaresi Başkanlığına başvurmaları halinde, yapılacak değerlendirme sonucu başvuru sahibi mükelleflere, kayıt ve tescile tabi olan motorlu araçların tadilatı veya ek imalatını yaparak bunları satmak üzere alımında veya ithalinde ÖTV uygulanmaması gerektiğine dair bir yazı verilecektir. Bu yazıya dayanarak, bu kişilerin kayıt ve tescile tabi olan motorlu araç araçların tadilatı veya ek imalatını yaparak bunları satmak üzere alımında veya ithalinde ÖTV uygulanmaz.

26-Fazla ve yersiz ödenen ÖTV’nin düzeltilmesinde temel esaslar nelerdir?

      ÖTV Kanununun 15/1 maddesi uyarınca, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tâbi olan malların kayıt ve tescil edildikten sonra iade edilmesi hali hariç

-malların iade edilmesi,

-işlemin gerçekleşmemesi,

-işlemden vazgeçilmesi veya diğer nedenlerle matrahta değişiklik vuku bulduğu ya da yersiz veya fazla vergi hesaplandığı hallerde vergiye tâbi işlemleri yapmış olan mükellefler; bunlarla ilgili borçlandıkları ya da ödedikleri vergiler için değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve meydana geldiği dönem içinde düzeltme yapabilirler, bu vergiden mahsup edebilirler veya iade talebinde bulunabilirler. Ancak bütün düzeltme işlemleri için iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması, yersiz veya fazla ödenen verginin alıcıya iade edilmesi ve bu işlemlerin defter kayıtları, belgeler ile beyannamede gösterilmesi gerekmektedir.

27-Kayıt ve tescile tabi araçların kayıt ve tescil edildikten sonra iadesi halinde ÖTV düzeltmesi yapılabilir mi?

    Kayıt ve tescile tabi araçların kayıt ve tescil edildikten sonra iade edilmesi halinde ÖTV’nin düzeltilmesi, ancak bu iadenin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılması halinde mümkün olup, diğer hallerde kayıt ve tescil edilmiş araçların iadesi dolayısıyla ÖTV’nin düzeltilmesi mümkün değildir.

28-(II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi araçlara ilişkin ÖTV ne şekilde beyan edilip ödenir?

      ÖTV Kanunu 14/2. maddesine göre (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tâbi mallara ait özel tüketim vergisi beyannamesi, ilk iktisap ile ilgili işlemlerin tamamlanmasından önce bu işlemlerin yapıldığı yer vergi dairesine verilir ve vergi aynı günde ödenir Mükellefin beyanı üzerine tarh ve tahakkuk ettirilerek ödenen vergi için vergi dairesince, vergi dairesi alındısının yanı sıra "ÖTV Ödeme Belgesi" düzenlenerek mükellefe verilir. Mükellefler bu belgeyi kayıt ve tescil işlemini yaptıracak olan alıcılara vereceklerdir. Kayıt ve tescil işlemleri sırasında ÖTV Ödeme Belgesinin aslı aranmaktadır.

29-ÖTV’ye tabi bir malın, yurt içinde yabancı turiste teslimi halinde ÖTV istisnası uygulanır mı?

    ÖTV Kanununun 5/1. maddesine göre, ihracat teslimleri, teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve teslim konusu malın, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olması şartıyla ÖTV’den istisnadır. Aynı hükme göre, malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket edenlere veya bizzat alıcıya işlenmek ya da herhangi bir şekilde değerlendirilmek üzere yurt içinde teslimi ihracat sayılmaz. Bu durumda, yurt dışında ikamet eden bir turiste yurt içinde yapılan teslim ihracat istisnası kapsamında değerlendirilemez ve hesaplanan ÖTV’nin iade edilmesi söz konusu değildir.

30-ÖTV’ye tabi malların serbest bölgeye teslimi  ihracat istisnası kapsamında değerlendirilir mi?

ÖTV Kanununun 5/1. maddesine göre, ihracat teslimleri, teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve teslim konusu malın, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olması şartıyla ÖTV’den istisnadır. Bu durumda, Türkiye’den serbest bölgeye yapılan teslimler ihracat  sayılmadığından istisna uygulaması söz konusu değildir.

31-ÖTV’ye tabi bir malın ithal edilip işlenerek yurt dışına ihraç edilmesi halinde ithalde ödenen ÖTV’nin iadesi söz konusu mudur?

1 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliğinin (5.1.2) bölümünde açıklandığı üzere, ÖTV uygulanan malların ihraç edilmesi halinde bu verginin iadesi, sadece ÖTV mükelleflerinden satın alınan mallar için söz konusudur. ÖTV uygulanan safhadan sonraki satıcılardan alınan malların ihraç edilmesi halinde, alış belgelerinde görünmeyen ve malın fiyatına dahil edilmiş olan ÖTV iade edilmeyecektir. Aynı şekilde ÖTV ödenerek ithal edilen malların ithalatçısı tarafından ihraç edilmesi halinde, gümrüğe ödenen ÖTV ithalatçı-ihracatçıya iade edilebilecek, ÖTV’yi gümrüğe ödeyen ithalatçıdan satın alınan malların ihraç edilmesi halinde ise ÖTV’nin iadesi söz konusu olmayacaktır.

Buna göre, ÖTV ödenerek ithal edilen malların aynen ihraç edilmesi halinde ithalde ödenen ÖTV iade edilebilecektir. Ancak ithal edilen mallardan imal edilmiş malların ihraç edilmesi halinde, mamül malın bünyesine giren ÖTV’nin iadesi mümkün değildir.

32-Tütün mamüllerinde ÖTV’nin matrahı nedir ?

    ÖTV kanununun 11. maddesi ile Kanuna ekli (III) sayılı listenin (B) Cetvelinde yer alan tütün mamullerinde ÖTV'nin matrahı, bu mamullerin nihai tüketicilere perakende satış fiyatı olarak belirlenmiştir. Söz konusu mamüllerin ithalinde de ÖTV’nin matrahı, yine nihai tüketicilere perakende satış fiyatı olarak dikkate alınır.

33-(III) sayılı listedeki malların ÖTV’si nasıl hesaplanır?

ÖTV Kanununun 11. maddesine göre (III) sayılı listedeki mallar için asgari maktu vergi tutarından az olmamak üzere yalnız nispi vergi uygulanır. Belirlenen asgari maktu vergi tutarları ise (III) sayılı listenin (A) Cetvelindeki 2203.00 G.T.İ.P. numaralı mallar için bir litredeki her bir alkol derecesi, 22.04, 22.05 (2205.10.90.00.12 hariç) ve 2206.00 G.T.İ.P. numaralı mallar için her bir litre, diğer mallar için içerdiği alkolün her bir litresi itibarıyla cetvelindeki mallar için perakende satışa sunulan sigaraların birim ambalajı içinde yer alan her bir sigara, diğer tütün mamullerinin birim ambalajı içindeki mamulün her bir gramı itibarıyla asgari maktu vergi tutarları uygulanır.

Örneğin, perakende satış fiyatı  3,5 TL olan sigara için ödenecek ÖTV :

Matrah : 3,5 TL

Nispi Vergi oranı : %58

Asgari maktu vergi: 0,1025 TL/adet

Hesaplanan nispi vergi tutarı:=3,5 x %58

                                         =2,03 TL

Hesaplanan asgari maktu tutarı = 0,1025 x 20 (adet)

                                         =2,05 TL

Bu durumda, hesaplanan nispi vergi, asgari maktu vergiden az olamayacağından söz konusu sigaranın tesliminde 1 paket sigara için belirlenen asgari maktu vergi olan 2,05 TL ÖTV beyan edilip ödenecektir.

34-ÖTV Kanununa ekli (II) sayılı listede yer alan taşıtların ÖTV matrahının belirlenmesinde alış iskontoları ne şekilde dikkate alınır?

ÖTV Kanununun 11/3. maddesine göre, Kanuna ekli (II), (III) [(B) cetvelindekiler hariç] ve (IV) sayılı listelerdeki mallar için verginin matrahı; bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül eder. Katma Değer Vergisi Kanunun 25. maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen ticarî teamüllere uygun miktardaki iskontolar, matraha dahil olmayan unsur olarak belirlenmiştir. Bu nedenle, söz konusu iskontolar ÖTV matrahına da dahil değildir. Ancak ÖTV Kanununun 12. maddesine göre, (II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefin bu malı alış bedeli üzerinden, malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamaz. İthalatçıların alış bedeli olarak, ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı esas alınır. Verginin alış bedeli üzerinden hesaplandığı durumlarda, mükellefin malı teslim tarihine kadar bu malı mükellefe teslim eden tarafından yüzde 10'a kadar yapılan indirimler alış bedelinden de indirilir.

Örneğin; Otomobil bayii (A), distribütör (B)'den KDV hariç 20.000 YTL'ye motor silindir hacmi 1600 cm³'ün altında olan bir otomobil satın almıştır. (A) bu otomobili satmadan önce, distribütör (B) bu otomobil için 3.000 YTL'lik indirim yapmıştır. Daha sonra (A) bu otomobili müşterisi (C)'ye ÖTV ve KDV hariç 17.000 YTL'ye satmıştır. Bu durumda otomobil bayii (A), alıcı (C) adına düzenleyeceği satış faturasında ÖTV ve KDV'yi aşağıdaki şekilde hesaplayacaktır.

-Otomobilin vergisiz satış bedeli                 : 17.000,00 YTL

-(B)'nin (A)'ya yaptığı indirim tutarı                    3.000,00 YTL

-Alış bedelinden indirilebilecek tutar (20.000 x %10                 2.000,00 YTL

-ÖTV matrahının tespitinde dikkate alınacak tutar (20.000 - 2.000)    : 18.000,00 YTL 

-Hesaplanan ÖTV (18.000 x % 37)                           :   6.660,00 YTL 

-KDV matrahı (17.000 + 6.660)                                : 23.660,00 YTL  

-KDV (23.660 x %18)                                        :   4.258,80 YTL 

-Toplam satış bedeli                                  27.918,80 YTL  

35-ÖTV’ye tabi LPG’nin yine ÖTV’ye tabi saç spreyinde kullanılması halinde LPG için ödenen ÖTV’nin saç spreyinin tesliminde ödenen ÖTV’den indirimi mümkün müdür?

ÖTV Kanununun 9. maddesi gereğince, ÖTV’ye tâbi malların, yer aldığı listedeki başka bir malın imalinde kullanılması halinde ödenen vergi, Maliye Bakanlığınca belirlenen esaslara göre ödenecek vergiden indirilir. Ancak, ÖTV’ye tabi bir malın aynı listede olmayan bir malın veya ÖTV’ye tabi olmayan bir malın imalinde kullanılması halinde bu verginin indirilmesi söz konusu olmayıp maliyet unsuru olarak dikkate alınabilecektir. Bu durumda, ÖTV^ye tabi LPG’nin (I) sayılı listede saç spreyinin ise (IV) sayılı listede yer alması sebebiyle saç spreyinin imalinde kullanılan LPG için ödenen ÖTV’nin indirimi söz konusu değildir. 

ÖTV Kanununun 15/1 maddesi uyarınca, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tâbi olan malların kayıt ve tescil edildikten sonra iade edilmesi hali hariç 

 

ÖTV konusundaki diğer sorularınız için Devlet Gelir Uzmanları internet sitesinin forum bölümünü kullanabilirsiniz. http://www.devletgeliruzmanlari.org/forum/